Stories of Tita

15 sierpnia 2026

Kwiatowe legendy z Matką Boską w tle

Matka Boża w Ołtarzu Gandawskim Jana van Eycka / źródło: https://upload.wikimedia.org
Od zawsze istotnym elementem kultu Matki Boskiej było porównywanie Jej do najpiękniejszych roślin i kwiatów. Kwiaty, zioła, w ogóle rośliny zwykle kojarzą się z pięknem i dobrem. Nie dziwi więc ustanowienie Nabożeństw ku czci Maryi w maju, kiedy przyroda zdaje się oddawać całe swoje piękno. Na obrazie Matki Bożej w słynnym Ołtarzu Gandawskim Jana van Eycka (1432 r, katedra św. Bawona w Gandawie) to właśnie konwalie, obok lilii, róż i orlików, w niezwykły sposób zdobią koronę na głowie Maryi.
Nic dziwnego, że wiele kwiatowych legend i nazw wiąże się z Matką Bożą. I tak delikatne kwiatki konwalii miały powstać z łez Maryi, gdy płakała stojąc pod krzyżem Chrystusa.
Dawniej, popularne w naszych ogrodach majowe orliki nazywano czule pantofelkami lub rękawiczkami Matki Boskiej. W języku francuskim ich nazwa oznacza smutek i melancholię, jako że orlik symbolizował we Francji siedem boleści Matki Bożej. Siedem kwiatów orlika jest symbolem mieczy boleści, które zgodnie z proroctwem Symeona przeszyły serce Maryi.
Kwiatem, którym Matka Boska najczęściej jest nazywana, jest biały kwiat lilii, również widoczny w koronie. Słychać to nawet w pieśniach. W jednej z nich śpiewamy: "O lilijo, jakżeś Ty wspaniała, wszelkich cnót rozlewasz woń".
No i w końcu róża - symbol miłości i piękna.
Symbolika, jaką nadawano kwiatom, wzmacniana była przez legendy, które narastały wokół poszczególnych roślin. Według jednego z podań inne maryjne kwiatki - bratki miały pierwotnie pięknie pachnieć, lecz przez to stawały się przyczyną niszczenia plonów. Ludzie podążając za zapachem rosnących w zbożu bratków zadeptywali uprawy. Kwiat miał bardzo się tym smucić i w końcu poprosił Boga w Trójcy Jedynego, aby pozbawił go owej kuszącej woni. Tak też się stało, a w zamian bratek, czyli fiołek trójbarwny, stał się symbolem Trójcy Świętej. Matkę Bożą powiązano z bratkami inną jeszcze legendą. Ponoć, kwiaty bratków zakwitły po raz pierwszy na Golgocie. Przybrały tam kolor ciemnogranatowy na znak jej wielkiego smutku.
Na wielu obrazach Zwiastowania możemy zobaczyć kosaćce czyli irysy. Nazwa irysów wywodzi się z języka greckiego i oznacza tęczę. Imię Iris nosiła zresztą grecka bogini tęczy, będąca posłanniczką bogów. Być może kosaćce otrzymały nazwę Iris ze względu na to, że ich kwiaty mogą mieć rozmaite barwy. Częsta obecność tych roślin na obrazach zwiastowania może wskazywać na posłannictwo archanioła Gabriela, który przekazuje Marii wiadomość od Boga. A zaznaczyć trzeba, że w tradycji biblijnej motyw tęczy jest znakiem życzliwości i łaski Boga wobec ludzi.
Wróćmy jednak do dzisiejszego święta nazywanego przecież Świętem Matki Boskiej Zielnej.
Na wielu religijnych obrazach Maryja stąpa po ziołach. Ponoć wśród jej ulubionych ziół na szczególne wyróżnienie zasługuje dziurawiec, a to z tej racji, że na jego liściach i kwiatach występują niewielkie dziurki. Otóż kiedyś głęboko wierzono, że zrobił je sam diabeł, zaniepokojony istnieniem na ziemi tej tak dobroczynnej bożej rośliny. Dziurawiec, zbierany przecież w wigilię św. Jana Chrzciciela, nazywano też zielem świętojańskim albo dzwonkami Maryi. Inne określenie na dziurawiec - to "fuga daemonum" - zabezpieczenie przed demonami. Jest zioło dziurawca zatem traktowane jak amulet chroniący przed wszelkim złem. W kulturze niemieckiej mówi się wprost, że ziele to stworzyła Maryja, pragnąca ustrzec swoich czcicieli przed szatanem. Podobnego znaczenie nabrała babka lancetowata, w której antydemoniczne działanie - za sprawą Matki Bożej, wierzy się jak Europa długa i szeroka. Spójrzcie poniżej. Na obrazie  "W Rajskim Ogrodzie Madonny" dostrzeżemy i dziurawiec i babkę.

Rajski Ogród -Upper Rhenish Master/ źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Meister_des_Frankfurter

A wy jakie ziółka i kwiaty wplątujecie do swoich bukietów i wianków na Matki Boskiej Zielnej?
Tu znajdziecie moje wytwory:

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz