Stories of Tita

23 kwietnia 2026

Opowieśc o sztuce dawania, brania i oddawania z obrazu Botticellego

źródło: https://www.louvre.fr/en/explore/visitor-trails/the-louvre-s-masterpieces/italian-frescoes-on-the-walls-of-the-louvre

Inspiracją do napisania tego posta była rozmowa Pana Dariusza Bugalskiego  z Sabiną Sadecką w podcaście K3  o dobrym życiu.  Rozmawiając o Gracji, psycholożka wspomniała obraz Botticellego "Wenus i trzy gracje dające prezent młodej dziewczynie". Widać na nim trzy młode kobiety. Zostały one opisane następująco: jedna jako rozumna, druga jako kwitnąca i trzecia jako promienna. Sabina Sadecka mówi, że wczytywała się w te znaczenia i zrozumiała jak ważne są te wszystkie trzy rzeczy w naszym życiu. Ważne jest też co gracje podarowują tej młodej dziewczynie. Są to odpowiednio: prezent dawania, prezent brania i prezent oddawania tego czego już nie potrzebuję.  
A więc jeszcze raz, na obrazie Botticellego widzimy orszak czterech kobiet. Składa się on  z Wenus i trzech Gracji, które przekazują dar dostojnej, młodej kobiecie w naszyjniku i purpurowej sukni. Warto pamiętać o tym, że owe Gracje to ALEGORIE, czyli uosobienie trzech ważnych wartości, które definiują człowieczeństwo pełne gracji właśnie czyli: umiejętność DAWANIA, umiejętność BRANIA, umiejętność ODDAWANIA. Jednym słowem ten fresk uczy nas, że człowiek zdolny do TWORZENIA PIĘKNA musi umiejętnie przyjmować drugiego człowieka, jego dobro, marzenia, pragnienia, aby oddać to, co otworzy drogę do przyjmowania tego, czego jeszcze nie dostał... gdyż tak jak wspomniane panny, które tworzą nierozerwalny łańcuch spajający ludzi: dajemy, dostajemy, oddajemy.
Podobno Botticelli posłużył się córką właściciela domu jako modelem, umieszczając ją w towarzystwie klasycznych bohaterek i Kupidyna z okazji jej zaręczyn. Scena ma charakter alegoryczny, a Botticelli kładzie nacisk na akt obdarowywania, a nie na sam dar.
Seneka również interesował się Gracjami. W jednym ze swych dzieł pytał:
Dlaczego Gracje są trzy i dlaczego są siostrami? Dlaczego trzymają się za ręce? Dlaczego są uśmiechnięte, młodzieńcze, dziewicze, ubrane w luźną i przezroczystą suknię?

I odpowiadał:
Niektórzy twierdzą, że jedna z nich oznacza dawanie, druga jej otrzymywanie, a trzecia jej zwrot. Inni uważają, że reprezentują trzy rodzaje dobroczyńców: tych, którzy obdarzają, tych, którzy  odwzajemniają, oraz tych, którzy przyjmują „dobrodziejstwa” i jednocześnie je odwzajemniają. Ale bez względu na to, którą z tych interpretacji uznamy za prawdziwą, jaki pożytek przynosi nam ta specjalistyczna wiedza? A co z faktem, że grupa tańczy w kręgu, mając splecione dłonie? Dzieje się tak, ponieważ dar (lub „dobrodziejstwo”) przechodzi z rąk do rąk. By w końcu wrócić do ofiarodawcy. Traci jednak swój integralny charakter, jeśli sekwencja zostanie w dowolnym momencie przerwana, będąc najpiękniejszym, gdy zachowana jest ciągłość? W tańcu jednak starsza siostra ma większą wartość, podobnie jak ci, którzy obdarzają „dobrodziejstwami”. Gracje mają radosne miny, tak jak zazwyczaj ci, którzy dają i otrzymują dobrodziejstwa. Są młodzieńcze, ponieważ pamięć o „dobrodziejstwach” nie powinna się starzeć. Są dziewicze, ponieważ dobrodziejstwa są nieskalane, czyste i czczone przez wszystkich. Dobrodziejstwa nie powinny być ograniczane ani zobowiązywane – dlatego Gracje noszą luźne szaty. A szaty są prześwitujące, ponieważ dobrodziejstwa chcą być w pełni widoczne.
Kończąc o tych gracjach, warto jeszcze raz podkreślić, że właściwe przyjęcie daru powoduje autentyczną wdzięczność i chęć odwzajemnienia. I taka postawa pełna jest gracji, a niektórzy twierdzą, że to sprawa łaski.
Polecam również inny ciekawy tekst dostępny tu:

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz